4562 Sayılı Yasa ile kurulan Organize Sanayi Bölgelerinin, ülkenin sanayileşmesi ve kalkınmasında son derece önemli bir işlevi vardır.  İlk adımları 1960’lı yıllarda atılan Organize Sanayi Bölgeleri, ilk olarak 2000 yılında 4562 sayılı kanunla yasal bir nitelik kazanmış ve o günden bugüne, gerek kanun gerekse yönetmelikte çok sayıda değişiklikler yapılmıştır.

Ancak ne yazık ki, gerek OSB Kanunu gerekse OSB Uygulama Yönetmeliğinde yapılan çok sayıda değişikliklere rağmen, özellikle bu değişikliklerin, hukuki bütünlük ve sistematikten yoksun olması nedeni ile; halen de hukuka aykırılıklar barındırdığı ve uygulamada, hukuk dışılıklara ve dolayısıyla da mağduriyetlere neden olduğundan söz etmek gerekir.  

Özellikle Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğindeki kanun ve anayasaya aykırı olan bazı maddelerinin, bazen bilgisizlik bazen de kötü niyetten dolayı uygulamaya yansıyan halleri ile oldukça önemli sorunlara, hatta sanayici ve ülke ekonomisi açısından aslında zararlara da neden olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.

Bu nedenle aşağıda, yasal gerekçelerine değinmeksizin, salt bu konularda bir farkındalık yaratmak adına, Organize Sanayi Bölgelerinde yapılan bazı hukuka aykırılıklara başlıklar halinde değinmek istedik.  

ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ İLE İLGİLİ OLARAK UYGULAMADA KARŞILAŞILAN BAZI HUKUKA AYKIRILIKLARA BAŞLIKLAR HALİNDE DEĞİNMEK GERKİRSE:

1. SANAYİCİYLE (KATILIMCIYLA) OSB ARASINDA ARSADAN KAYNAKLANAN İLİŞKİ ÖZÜNDE, ARSA TAHSİSİ DEĞİL, ARSA SATIŞI NİTELİĞİNDE OLDUĞU HALDE, BU YANLIŞ HUKUKİ TANIMLAMA VE NİTELENDİRME NEDENİ İLE UYGULAMADA SANAYİCİ/KATILIMCININ MAĞDURİYETİNE NEDEN SEBEP OLUNMAKTADIR.  

2.ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİNDE; YAPI RUHSAT HARCI VE İSKAN HARCININ, BU KONUDA GENEL KURUL VEYA MÜTEŞEBBİS HEYET KARARI OLSA DAHİ ALINMAMASI GEREKTİĞİ HALDE, BUNLARIN KATILIMCIDAN ALINMASI HUKUKA AYKIDIR.

3. ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİNDE, HERHANGİ BİR ÖDEMENİN GECİKMESİ HALİNDE, BU KONUDA MÜTEŞEBBİS HEYET VEYA GENEL KURUL KARARI OLSA DAHİ, UYGULANACAK FAİZ TÜRÜNDE, 3095 SAYILI YASA HÜKÜMLERİ YERİNE 6183 SAYILI YASA HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI HUKUKA VE YERLEŞİK YÜKSEK YARGI İÇTİHATLARINA AYKIRI OLDUĞU HALDE, BAZI OSB’LERDE BUNA UYULMAYARAK HUKUKA AYKIRI DAVRANILMAKTADIR.

4. ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİNDEKİ GENİŞLEME ALANLARI DA, BİRTAKIM HUKUKA AYKIRILIKLARA ZEMİN OLUŞTURUR NİTELİKTEDİR.  BAZI OSB’LERDE, ÖZELLİKLE DE TAHSİS/SATIŞ ESNASINDA, SATIŞ BEDELİNİ OLUŞTURAN MALİYET İLE İLGİLİ OLARAK, SADECE GEÇMİŞE AİT KAMULAŞTIRMA BEDELLERİ YERİNE, SONRASINDAKİ TÜM KAMULAŞTIRMA BEDELLERİNİN DE, TAHSİS/SATIŞ BEDELİNE EKLENİP SANAYİCİ/KATILIMCIDAN ALINMASI HUKUKEN MÜMKÜN OLMADIĞI HALDE BU KONUDA DA HUKUKA AYKIRI DAVRANILMAKTADIR.  

5. ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİNDE, KURULUŞ KANUNU OLAN 4562 SAYILI KANUNUN 12.MADDESİNDE AÇIKÇA YAZILI OLAN GELİRLER DIŞINDA BİR BEDEL, BU KONUDA GENEL KURUL VEYA MÜTEŞEBBİS HEYET KARARI OLSA DAHİ KATILIMCI/SANAYİCİDEN TALEP VE TAHSİL EDİLEMEZ.

            BUNA RAĞMEN, BU KANUN MADDESİNDE YAZILI OLANLAR DIŞINA ÇIKARAK, KANUNU DOLANMAK SURETİYLE DEĞİŞİK ADLARLA PARA TALEP VE TAHSİL EDİLMESİ, İLGİLİ KİŞİLERİ HUKUKİ SORUMLULUK ALTINA SOKMAK DIŞINDA GÖREVİ KÖTÜYE KULLANMA SUÇU İŞLEMİŞ OLMA ANLAMINDA DA SORUMLU KILACAK NİTELİKTEDİR.

6. ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİNİN, TAHSİSTEN İTİBAREN 1 YIL İÇERİSİNDE YAPI RUHSAT ALMAYI, 2 YIL İÇERİSİNDE İSE ÇALIŞMA RUHSATI ALMAYI EMREDEN 60.MADDESİ, KANUNLARA VE ANAYASAYA AYKIRIDIR.  BUNA RAĞMEN İLGİLİ BAKANLIK, HUKUKA AYKIRI OLAN BU YÖNETMELİK MADDESİNİ DEĞİŞTİRMEDİĞİNDEN, UYGULAMADA, SANAYİCİ/KATILIMCI ALEYHİNE OLAN HUKUK DIŞI İŞLEMLERE DEVAM EDİLMEKTEDİR.

7. ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİNİN 59.MADDESİ HUKUKEN DOĞRU BİR ŞEKİLDE DÜZENLENMEDİĞİNDEN, ARSA SATIŞ BEDELİ İLE YÖNETİM AİDATI-ALTYAPI KATILIM HİZMET BEDELİ AYRIMINDAKİ YANLIŞ YORUMLAMAYA NEDEN OLARAK, SANAYİCİ/KATILIMCININ HUKUKA AYKIRI BİR ŞEKİLDE MAĞDUR EDİLMESİNE NEDEN OLMAKTADIR.

            ZİRA MADDEDE ADI GEÇEN, ARSA SATIŞ/TAHSİS BEDELİ İLE YÖNETİM AİDATI, ALTYAPI KATILIM HİZMET BEDELİ VB. GİBİ PERİYODİK ÖDEMELER HUKUKEN FARKLI NİTELİKTE VE FARKLI HUKUKİ SONUÇLARA TABİ OLDUĞU HALDE, SALT MADDENİN EKSİK DÜZENLENMİŞ OLMASI NEDENİ İLE YANLIŞ YORUMLANIP HUKUK DIŞI MAĞDURİYETLERE NEDEN OLMAKTADIR.