OSB’ler ve ilişkisizlik belgesi hakkında, iki hukukçu olarak değişik zamanlarda farklı hukuki görüşler ileri sürülmüş ve değerli Sanayi Gazetesi de doğruyu bulmak adına da olsa bu farklı görüşleri yayınlama nezaketini göstermiştir. Bu anlamda öncelikle Sanayi Gazetesi’ne teşekkürler,  konuların tartışılması bu yolla doğruya yaptığı katkı nedeni ile.

Bu yazılarda temel olarak; “yapı kullanma izni” belgesi düzenlemek için, yapı sahibinden; herhangi bir kurumdan (SGK da dahil) ilişiksizlik belgesi getirmesi karşılığında ancak yapı kullanma izni düzenlenmesi yönündeki uygulamanın ve bunu destekleyen hukuki görüşün hukuka aykırı olduğunu dile getirmiştim. Buna karşın meslektaşım ise aksine, ilişkisizlik belgesi gelmeden, yapı kullanma izni belgesi düzenlenemeyeceğini ileri sürmüştür.

Hatta değerli bir meslektaşım, gazetenin 381. sayısındaki “OSB’ler yapı kullanma izni ve ilişiksizlik belgesine ilişkin değerlendirme hakkında” başlıklı yazıda:

Şahsım kastedilerek:

“…İddia edildiğinin aksine, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 30.maddesinde (ve hatta OSB Uygulama Yönetmeliği’nin 90.maddesinde ve Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği’nin 64/A maddesinde) yapı kullanma izni verilirken, 5510 sayılı kanunda öngörülen ilişiksizlik belgesinin istenmeyeceğine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.

…Yukarıda açıkladığım üzere; meslektaşımın ileri sürdüğü tüm iddia ve görüşler hukuka aykırı ve yanlıştır. Hal böyleyken ve buna rağmen, OSB’lerin yapı kullanma izin belgesi için katılımcıdan ilişiksizlik belgesi istememesi gerektiği iddiasını destekler yönde hukuki görüş bildirmesi, belki sanayicilerin hoşuna gidecek argümanları türetmeyi amaçlayan, ama özünde temel hukuk ilkelerine aykırı bir durumdur”

Değerli meslektaşımın gazete yazısı aynen yukarıdaki gibi olup, bu konuyla ilgili olarak bir önceki yazımda, açık ve net bir şekilde; yapı sahibinden ilişiksizilik belgesi istenemeyeceğine dair 64/A madde metnini sunarak yanıt vermiştim.

Madde metninde bu husus açıkça görüldüğü halde, meslek taşımın yine de “tümüyle yanılgı içinde olduğumu ve etik dışı davrandığımı “ söylemesi ise hukuken doğruyu dile getirmesinden ziyade, tamamen duygusal bir tepkiden kaynaklandığı düşüncesindeyim.

Yine bu cevabi yazımda, OSB Uygulama Yönetmeliği’nin 90. ve İmar Kanunu’nun “ yapı kullanma izni” başlıklı 30. maddesinde de aynı iddiamı destekler hükümler olduğunu, bu maddeleri açıp mantıksal bir bütünlük içerisinde okuyan herkesin de, aynı sonuca varacağını da belirtmiştim.

Nitekim 03.07.2017 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanmış olup, 01.10.2017 tarihinde yürürlüğe giren ve özellikle 64/A maddesiyle benzer hükümleri içeren, yeni “Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği”nin 65. maddesinde de bu husus, yine aynı açıklıkla dile getirilmiştir. İlişiksizlik belgesi hakkında hüküm içermesi ve tüm sanayicileri ve OSB’leri ilgilendirmesi nedeni ile önceki 64/A maddesi ile aynı içerikteki bu yeni madde metnini aşağıda sunuyorum.

Yapı kullanma izinlerinde başvuru sahibinden bilgi ve belge istenmesine ilişkin esaslar

MADDE 65 – (1) Yapı kullanma izinlerine ilişkin başvurularda, başvuru sahibinin dilekçesi veya idare tarafından hazırlanmış matbu form ile yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğuna, uygun malzeme kullanılıp kullanılmadığına ve yapının kullanılmasında fen ve sağlık bakımından mahsur görülmediğine ilişkin fenni mesul veya yapı denetim kuruluşu raporları ile birlikte enerji kimlik belgesi ve yapının fotoğrafları dışında herhangi bir belge istenmez.

(4) Yapı ruhsatına ilişkin bilgilerin Kimlik Paylaşım Sisteminde (KPS) bulunması halinde söz konusu bilgiler buradan temin edilir. KPS üzerinden erişilebilen bilgiler yapı sahipleri veya vekillerinden istenmez.

(7) Yapı kullanma izni vermeye yetkili idarece, birinci fıkrada belirtilenler haricinde başvuru sahibinden; kullanılan malzemenin irsaliye ve faturası, doğalgaz uygunluk belgesi, yangın güvenlik (itfaiye) raporu, sığınak raporu, emlak alım vergisi ve ilişik kesme belgesi, yapı denetim kuruluşu tarafından gerçekleştirilen temel, toprak ve ısı yalıtım vizeleri başta olmak üzere herhangi bir vize işlemi için ilgili idarece hazırlanacak onay belgesi, çevre düzenine ilişkin yazı, işgaliye borcu olmadığına ilişkin yazı, vergi dairelerinden vergi borcu olmadığına ilişkin belge, belediye tarafından alınan vergi ve harçların makbuzları ve buna benzer belgeler de istenmez.

Aynı hususlar, öz olarak 3194 sayılı kanunun “yapı kullanma izni” başlıklı 30. maddesi ve OSB Uygulama Yönetmeliği’nin 90. maddesinde aynen düzenlenmiştir. Meslektaşım böyle bir durum yoktur dediği için OSB Uygulama Yönetmeliği’nin 90. maddesini de aşağıda sunuyorum.

Yapı kullanma izni

MADDE 90 – (1) Yapı tamamının veya kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığında bu kısımlarının kullanılabilmesi için, OSB’den izin alınması zorunludur. Bu iznin alınması için OSB’ye yapılan başvuru dilekçesi ekinde teknik uygulama sorumlularının yapının projelerine, fen ve sağlık kurallarına uygun olarak yapılıp yapılmadığını belirten raporları yer alır. 4708 sayılı Kanun kapsamına giren illerde yapının projelerine uygun olarak kısmen veya tamamen bitirildiğine dair yapı denetim kuruluşu tarafından OSB’ye rapor verilmeden yapı sahibine yapı kullanma izni verilemez.

(2) Katılımcının müracaatı üzerine OSB, yapının ruhsat ve eklerine fen ve sağlık kurallarına uygun olarak tamamlanıp tamamlanmadığını, Türk Standartları Enstitüsü standartlarına uygun malzeme kullanılıp kullanılmadığını belirler.

(3) Yapının kısmen kullanılması mümkün olan kısımlarına yapı kullanma izni düzenlenebilmesi için, bu bölümlere hizmet veren ortak kullanım alanlarının tamamlanmış ve kullanılabilir olması ve yapıda mevzuata aykırılığın bulunmaması gerekir.

(4) Yapı kullanma izni alınmadan önce asansörlerin işletme ruhsatlarının alınmış olması gerekir.

(5) Yapının mevzuata uygun bulunması halinde 30 gün içinde yapı kullanma izin belgesi düzenlenir.

(6) (Ek:RG-12/8/2010-27670) Yapı kullanma izni bulunmayan yapılar elektrik, su, kanalizasyon, haberleşme ve benzeri hizmetlerden ve tesislerden faydalanamazlar. Bu hizmetlerden yararlanılması durumunda hizmeti veren OSB sorumludur. Kısmi yapı kullanma iznine bağlanan yapının yalnızca bu bölümleri bu hizmetlerden yararlandırılır.

Sonuç olarak, konuyla doğrudan ilintili olan yasal düzenlemelerde, yapının fennen uygunluğuna dair açıkça belirtilenler dışında herhangi bir borç yoktur yazısının istenemeyeceği, bazı yerlerde açıkça (İmar Yönetmeliği’nin, eski, 64/A yeni, 65.maddesinde olduğu gibi) bazı yerlerde ise dolaylı olarak (OSB Uygulama Yönetmeliği’nin 90. ve İmar Kanunu’nun 30. maddesinde olduğu gibi) hüküm altına alınmıştır.

Bu nedenle, bu yasal düzenlemelere rağmen, yine de yapı kullanma izin belgesinin, ilişiksizlik belgesi getirilmeden düzenlenemeyeceğini ve aksi yöndeki görüşlerimin ise tamamen yanlış olduğunun, bunun sanayiciye hoş görünmeye yönelik argüman üretmeyi amaçladığının ileri sürülmesinin taktirini okuyucuya bırakıyorum…

http://www.sanayigazetesi.com.tr/osbler-iliskisizlik-belgesi-ve-yeni-imar-yonetmeligi-hakkinda-makale,1282.html

Sanayi Gazetesi