Bu yazımızda da yine, OSB’lerde yaygın olarak başvurulan başka bir hukuka aykırılık ve yanlış uygulamaya değineceğiz.   OSB’lerde, atıklarla ilgili olarak belirlenen limit değer  aşımı halinde; adı ne şekilde belirtilir ise belirtilsin; katılımcılardan,  Çevre Kanunu’ndan kaynaklanan , idari para cezası niteliğinde olan ceza veya mali yükümlülükler tahsil edilmektedir.   

Öncelikle şunu belirtmeliyiz ki, OSB’lerin Çevre Kanunu’ndan kaynaklı,  idari para cezası, ya da endüstriyel atık bertaraf bedeli gibi adlarla veya adı ne şekilde belirtilmiş olursa olsun, atıklarla ilgili olarak,  limit değer aşımı gerekçesi ile herhangi bir çevre cezası kesme veya para talep etme yetkileri bulunmamaktadır.

İster katı, ister sıvı ve gaz atık  gibi çevreyi kirleten ve 2872 Sayılı Çevre Kanunu ve ilgili diğer mevzuata aykırı  eylemlerden dolayı,  ceza kesmede yetkili kurumun; 2872.Sayılı Çevre Kanunu’nun 24. maddesinde  bakanlık olduğu, 12/1 maddesinde ise bu yetkinin, çevre birimini oluşturan  belediye ve ilgili kamu kurumlarına da devir edilebileceği açıkça belirtilmiştir.

Yani Çevre Kanunu’na aykırı eylemlere karşı, herhangi bir mali yükümlülük getirecek kurumun sadece kamu kurumu niteliğindeki bakanlık olacağı, özel hukuk tüzel kişilerinin ise böyle bir yetkilerinin olamayacağı kanunda açıkça belirtilmiştir.    

Diğer yandan;  OSB Kanunu’nun 5.maddesinde, OSB’lerin,  özel hukuk tüzel kişisi olduğu açıkça belirtildiği de dikkate alındığında, OSB’lerin her halükarda, salt Çevre Kanunu’na muhalefetten dolayı katılımcılara ceza veya bu ad altında olmasa bile özünde bu anlama gelecek bir mali yaptırım uygulayamayacağı ilgili kanun ve yönetmeliklerin bir gereğidir.   

Ancak ilgili mevzuatın bu açık hükümlerine rağmen, OSB’ler katılımcılardan;  adına ceza demedikleri,  ancak özünde ceza niteliğinde olan mali taleplerde bulunmaktadırlar. Üstelik hukuka aykırı olan bu yanlış uygulamalara, sadece yeni kurulmuş OSB’lerde değil, mali bütçesi ve katılımcı profilleri ile övünç duyulan OSB’lerde bile yaygın bir şekilde karşılaşılmaktadır.  Ve yine üzücüdür ki, o katılımcılar da, hukuka aykırı olan bu parasal talepleri her nedense kabul edip OSB’lere ödemektedirler.

Oysa ister kamu, ister özel hukuk tüzel kişisi olsun, hiç kimse veya kurum, kanunla kendisine verilmeyen bir yetkiyi kullanamayacağı gibi, yaptırım uygulama yetkisi kanunla verilmiş olsa dahi,  eğer bunun sınırları açıkça belirtilmemiş ise, bu hallerde dahi o kanuna dayanarak kişi veya kurumlara mali yaptırım uygulayamaz. Amaç, çevreyi korumak dâhil,  ne olursa olsun.

Zira Anayasa’nın 2.maddesinde; T.C. Devleti’nin laik demokratik bir hukuk devleti olduğu, 73. maddesinde ise; vergi, resim harç ve benzeri mali yükümlülüklerin ancak konunla konulup değiştirilip ve kaldırılabileceği açıkça belirtilmiştir.  Bu şu anlama gelmektedir: amaç ne olursa olsun, hiç bir kurum veya kimse, kanunun vermediği bir yetkiyi kullanamayacağı gibi,  yetki verilmiş olsa dahi,  sınırlarını açıkça belirtmemiş ise bu yetkiyi kullanamaz.

Eğer kanunla sınırları belirtilmemiş bir yaptırım uygulanır veya kanunla verilmeyen bir yetki kanun dolanmak suretiyle de olsa, başka adlarla da olsa kullanılır ise, orda Anayasa ile belirlenmiş bir hukuk devletinden söz edilemez.  Nitekim Anayasa Mahkemesi de bu  konuyu daha  bir  duyarlılıkla ele alarak, bu çerçevede emsal içtihatlar oluşturmuştur. Hatta kanunla verilen bir muafiyet yetkisini,  sınırları açıkça belirtilmediğinden keyfiliğe kaçılabileceği,  bunun ise hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmayacağından bahisle o kanun maddesini iptal dahi etmiştir.  

Sonuç olarak, OSB’lerin,  salt,  Çevre Kanunu ve ilgili mevzuata aykırı eylemlerden dolayı,  adı ne olarak belirtilirse belirtilsin, katılımcıya her hangi bir mali yükümlülük getirmesi hukuken olanaklı ve doğru değildir. Doğru olmamasının da ötesinde, adı ceza olmasa bile,  özünde bu anlama gelen mali yaptırımların varlığı halinde, kanuna karşı hile yoluna gidilerek görevin kötüye kullanılması da söz konusu olabilecektir.

http://www.sanayigazetesi.com.tr/osblerde-cevre-kanunuyla-ilgili-yanlis-uygulamalar-makale,823.html

Sanayi Gazetesi