Yeniden Merhaba, sevgili Sanayi Gazetesi okurları. Hepinize sağlıklı ve güzel bir hafta dileğimi iletirim öncelikle…

Bu hafta  OSB’lerde güncel bir sorun olan bir başka konu:  İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları hakkında hukuki paylaşımda bulunmak istiyoruz.

Bilindiği üzere, Dilovası OSB tarafından görüş istenmesi üzerene,  Bilim  Sanayi ve Teknoloji  Bakanlığından Dilovası OSB’ye  gelen, 24.04.2014 tarihli yazı ile;  OSB’lerde “hafta sonu çalışma ruhsatlarının” OSB’lerce değil,  ilgili belediyelerce verilmesi gerektiği belirtilmiş ve bu yazı üzerine de  ilgili  belediyeler, OSB’lere yazı göndererek,  “Bundan sonra, bakanlıktan gelen bu görüş çerçevesinde hareket etmelerini ve hafta sonu çalışma ruhsatlarının OSB tarafından değil, belediye tarafından verileceğini”  belirtmişlerdir.

Konunun hukuki çerçevesini kısaca ortaya koymadan önce, 4562 Sayılı Yasanın 21.maddesinde de açıkça verilen bir yetki olan,  OSB’lerin hukuka uygun davranmasını ve doğru işleyişini denetlemekle görevli en üst idari birim olan bakanlığın, yasaların yorumu dahi gerektirmeyecek kadar açık olan  bir konuda yanlış bir hukuki görüş bildirmesini yadırgadığımızı belirtmeden edemeyeceğiz. Bu konuda bakanlıktan,  daha titiz bir hukuki çalışma ile verilmiş doğru bir yazılı görüş beklerdik.

Konunun çok kısa hukuki çerçevesine gelince: İşyeri açma ve çalıştırma ruhsatları ile ilgili yasal çerçeve:  4562 Sayılı OSB’leri yasasının 4. İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına Dair Yönetmeliğin 4.  (5393 Sayılı)  Belediye Kanunun 14. ve 85/h , ( 2464 sayılı)   Belediye Gelirleri Kanunun 58.  ve 394 Sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanunun 8.maddesinden oluşmaktadır.

Bunlara yine kısaca değinecek olur isek: OSB Yasasının 4. ve İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına Dair Yönetmeliğin de yine 4. maddesine göre: OSB sınırları içindeki işyerlerine, işyeri açma ve çalışma ruhsatları OSB tarafından verilir. (Genel yasa özel yasa çelişkisinde özel yasa uygulanır ilkesi gereği, diğer yasalara göre OSB yasasının, özel yasa olduğunu da bu arada belirtmekte fayda vardır.)

Nitekim 5393 Sayılı Belediye Kanunun , “Belediyelerin Görev ve Sorumlulukları”  başlıklı   14. maddesinde de, belediyenin görev, yetki ve sorumluluk alanının, belediye sınırlarını kapsayacağı belediye meclisinin kararı ile mücavir alanlara da belediyenin hizmet götürebileceği belirtilmiş ve bir sonraki paragrafta ise, belediyelerin yetki ve sorumlulukları açısından,  4562 Sayılı OSB kanunu hükümlerinin saklı olacağı açıkça belirtilmiştir.

Başka bir deyişle de, bizzat belediye kanununda dahi , OSB sınırları içinde, OSB kanun ve yönetmelik hükümlerinin geçerli olacağı  açıkça belirtilmiştir. OSB kanun hükümlerine baktığımız da ise yukarıda  belirttiğimiz gibi, OSB sınırları içerisinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatları dahil,   tüm hak ve yetkilerin OSB tarafından kullanılacağı açıkça görülmektedir.  Bu anlamda,  gerek yukarıda bahsini ettiğimiz belediye kanununda, gerekse OSB kanununda istisnai bir durum söz konusu değildir. İstisnai durumdan kasıt ise, hafta sonu çalışma ruhsatları da dahildir. Bu durum,  5393 Sayılı Kanunun  85/h maddesi ile de aynen teyit edilerek, ruhsatlandırma da OSB yasasının uygulanmasına değinilmiştir. 

2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunun , “ tatil günlerinde çalışma ruhsatı harcı “ başlıklı  58. maddesinde ise: “ Hafta tatili ve ulusal bayram günlerinde çalışmaları belediyelerce izne bağlı işyerlerine ruhsat verilmesi , Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcına tabidir hükmü yer almaktadır.  Bu hüküm ise, hafta sonu çalışmasının da ayrı bir ruhsata tabi olduğu ve bunun da harç gerektirdiği hususunu düzenlemekte olup, yukarıda bahsini ettiğimiz yasa maddelerine bir istisna getirmemektedir. Yani b hükümde , normal işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının belediye ve OSB’lerce,  hafta sonu çalışma ruhsatlarının ise , sadece ilgili belediyelerce verileceğine dair bir anlam içermemektedir.

Gelelim 02.01.1924 tarihinde çıkmış olan, 394 Sayılı, “Hafta Tatili Hakkında Kanun” ile ilgili kısma.  Her ne kadar hafta sonu çalışma ruhsatı için temel olarak bu kanun yasal dayanak olarak gösterilmekte ise de bu doğru değildir. Zira, bizim görüşümüze göre  bu kanun;  o dönemde henüz çalışma koşullarını düzenleyen bir iş kanunu olmadığından, angarya niteliğinde olan aşırı çalışmayı engellemek maksadı ile ve daha ziyade buna yönelik olarak, çalışana dinlenme hakkı sağlamak  için   çıkmıştır. Bu nedenle bu kanunun asıl amacı, hafta sonu çalışma ruhsatları ile ilgili düzenlemeleri yapmak değil, özellikle çalışanların hafta tatili hakkını düzenlemeye yöneliktir. Zaten bu sonuç kanunun adı ve genel yapısından da açıkça görülmektedir.

Sonuç olarak OSB’lerde:  ister genel anlamda işyeri açma ve çalıştırma ruhsatları olsun ,ister hafta tatili çalışma ruhsatları olsun ,kısaca değindiğimiz yasal çerçeve ışığında,  tamamen OB’lerin yetki ve sorumluluğundadır. Bu husus açık ve nettir. Bu nedenle OSB’lerin,  yasaların kendilerine verdiği bir yetki veya sorumluluğu yerine getirmeyip bunu, bakanlığın hukuki açıdan yanlış olan yazılı görüşüne dayanarak belediyelere bırakması, ya da bunu yerine getirmemesi kanımca görevi ihmaldir.  Bakanlığın aksi yönde yazılı görüş bildirmesi ise OSB’leri  bu hukuki sorumluluktan kurtarmaz….  Haftaya yeni ve güncel bir konu ile karşınızda olmak dileğimle…

http://www.sanayigazetesi.com.tr/osblerde-haftasonu-calisma-ruhsati-makale,439.html

Sanayi Gazetesi